"Prefabrik" ve "çelik yapı" terimleri zaman zaman birbirinin yerine kullanılsa da teknik açıdan farklı kavramlardır. Prefabrik; üretimin fabrikada yapılıp sahada monte edilmesini tanımlayan genel bir yöntemdir. Çelik yapı ise belirli bir malzeme sistemini —galvanizli çelik profiller ve saç kaplamalar— ifade eder.
Kısacası, bir çelik yapı aynı zamanda prefabrik olabilir; ancak tüm prefabrik yapılar çelikten yapılmaz. Ahşap karkas ya da beton panel prefabrik sistemler de yaygındır.
Sismik performans açısından değerlendirildiğinde; çelik yapılar deprem kuvvetlerini süneklikle karşıladığı için DBYBHY kapsamında birinci derece deprem bölgelerine uygundur. Marmara, Ege ve Doğu Anadolu gibi yüksek riskli bölgelerde çelik tercih açıkça öne çıkmaktadır.
Sandviç panel prefabrik sistemler ise daha çok hafif yük taşıyıcı olarak tasarlanmıştır; deprem bölgelerinde çelik karkas olmaksızın tek başına kullanımları riskli olabilir. Bu nedenle kaliteli prefabrik üreticilerinin büyük çoğunluğu panel sistemlerini çelik çerçeve üzerine oturtmaktadır.
Başlangıç yatırımı açısından; salt çelik konstrüksiyon depo veya atölye yapımı m² başına 5.000 - 8.000 TL arasındayken, iç mekan düzenlemesi içermeyen çelik iskelet konut m² başına 10.000 - 15.000 TL civarındadır. Komple anahtar teslim çelik konut ise m² başına 15.000 - 25.000 TL'dir.
Çelik yapı ne için idealdir sorusuna bakıldığında; ticari ve endüstriyel yapılar, geniş açıklıklı serbest alanlar gerektiren projeler, sahil veya rüzgârlı bölgeler ve çok katlı projeler için çelik yapı uygundur.
Sandviç panel prefabrik sistemi ne için idealdir sorusuna ise şu cevaplar verilebilir: Konut amaçlı tek katlı ve az katlı yapılar, sınırlı bütçeyle hızlı teslim gerektiren projeler, sezonluk kullanım yapıları ve enerji verimliliğinin öncelikli olduğu durumlar için sandviç panel tercih edilmelidir.
İstanbul ve Marmara Bölgesi için deprem riski nedeniyle çelik karkas + mantolama sistemi önerilir. İç Anadolu için büyük sıcaklık farkları göz önünde bulundurulduğunda yüksek yalıtımlı sandviç panel uygundur. Karadeniz için yağış ve kar yüküne karşı sağlam çelik çatı sistemi şarttır. Ege ve Akdeniz için hafif çelik yapılar ya da standart panel sistemler yeterlidir.
Tek bir "kazanan" yoktur; doğru seçim projenize, bütçenize ve arazinizin bulunduğu bölgenin iklim ile deprem koşullarına bağlıdır. ModülerPazar danışma asistanı, konumunuzu ve ihtiyacınızı girdikten sonra yapı tipini size önerebilir. Ayrıca her iki sistem için de onaylı firmalardan eş zamanlı teklif alabilirsiniz.